Chiquvchi qo'ng'iroqlar

Foydalanuvchilar uchun chiquvchi qo'ng'iroqlarni yo'naltirish qoidalarini sozlash

Bu nima?

Chiquvchi qo'ng'iroq qoidalari — tizim foydalanuvchilari chiquvchi qo'ng'iroq qilganda, qaysi yo'nalish (trunk) orqali va qanday raqam formatida chiqishini boshqarish uchun ishlatiladi.

Qisqacha: "Qaysi foydalanuvchi, qaysi raqamga qo'ng'iroq qilsa — qaysi chiquvchi yo'nalishdan chiqsin va raqam qanday formatda yuborisin."

Bu nima uchun kerak?

Turli vaziyatlarda chiquvchi qo'ng'iroqlarni alohida yo'naltirishga ehtiyoj tug'iladi:

Shahar raqamlariga bir trunk, mobil raqamlarga boshqa trunk orqali chiqish
Xorijiy raqamlarga faqat ma'lum foydalanuvchilar qo'ng'iroq qila olishi
Raqamni trunk talab qiladigan formatga keltirish (trunklar odatda 9 xonali raqamni qabul qiladi, masalan: 0901234567 → trunkka 901234567)
Bir nechta trunk mavjud bo'lganda yukni teng taqsimlash (random tanlash)

Maydonlar

Tartib raqamisort_id

Qoidalar tekshiriladigan tartib. Kichik raqamli qoida birinchi tekshiriladi. Bir nechta qoida mos kelishi mumkin bo'lsa — faqat birinchi mos kelgan qoida ishlatiladi.

Nomititle

Qoidaning tavsifi. Masalan: Shahar raqamlari, Mobil — Beeline trunk, Xorijiy chiquvchi

Regex patternregex

Qaysi raqamlarga qo'ng'iroq qilinganda bu qoida ishlashi. Pattern / belgilari ichida yoziladi. Masalan: /^998\d{9}$/

Trunk uchun almashtirishrewrite_trunk

Raqamni trunkga yuborishdan oldin qaysi formatga o'tkazish. Aynan shu raqam trunk orqali tashqi tarmoqqa chiqadi. $1, $2 — pattern guruhlariga ishora. Standart qiymat: $1 (raqam o'zgarishsiz yuboriladi).

CDR uchun almashtirishrewrite_cdr

Raqamni qo'ng'iroqlar tarixiga (CDR) yozishdan oldin qaysi formatga o'tkazish. Bu raqam statistikada va call_history jadvalida ko'rinadi. $1, $2 — pattern guruhlariga ishora. Standart qiymat: $1 (raqam o'zgarishsiz yoziladi).

Chiquvchi yo'nalishlarexternal_numbers

Qo'ng'iroq chiqadigan trunk(lar) ro'yxati. Bir nechta ko'rsatilsa — tasodifiy biri tanlanadi (yukni taqsimlash uchun).

Foydalanuvchilarusers

Bu qoida qaysi ichki raqamlarga (foydalanuvchilarga) tegishli ekanligini belgilaydi.

Nima uchun ikkita almashtirish? Trunklar odatda 9 xonali raqamni qabul qiladi (masalan, 901234567) — chunki davlat kodi (998) va prefiks trunkning o'zida sozlangan. Statistikada esa raqam to'liq xalqaro formatda (998901234567) ko'rinishi qulayroq. Ikki alohida maydon shu farqni qo'llab-quvvatlaydi. Agar bir xil format kerak bo'lsa — ikkala maydonga bir xil qiymat yozing.

Qanday ishlaydi?

Foydalanuvchi 101 → 0901234567 ga qo'ng'iroq qiladi

Qoida (tartib: 1):
  Foydalanuvchilar:         [101, 102, 103]
  Regex pattern:            /^0(\d{9})$/
  Trunk uchun almashtirish: $1
  CDR uchun almashtirish:   998$1
  Chiquvchi yo'nalishlar:   [beeline-trunk, ucell-trunk]

1. Foydalanuvchi (101) ro'yxatda bor? ✓
2. Raqam (0901234567) pattern ga mos? ✓
3. Trunk uchun almashtirish: 0901234567 → 901234567   (trunk uchun 9 xonali)
4. CDR uchun almashtirish:   0901234567 → 998901234567 (tarixga to'liq xalqaro format)
5. Tasodifiy trunk: beeline-trunk

Natija:
  Trunkka chiqadi:    901234567@beeline-trunk
  Tarixga yoziladi:   998901234567

Qoidalar tartib raqami bo'yicha birma-bir tekshiriladi. Birinchi mos kelgan qoida ishga tushadi va qolgan qoidalar tekshirilmaydi.

Hech bir qoida mos kelmasa — qo'ng'iroq to'xtatiladi. Foydalanuvchi uchun tegishli qoida bo'lishi shart.

Nima uchun `^`, `$` va `()` kerak?

Bu — eng ko'p xato qilinadigan joy. Quyida aniq misollar bilan tushuntirilgan.

`^` va `$` — chegara belgilari

^ va $ belgilarsiz pattern raqamning istalgan joyida mos kelishi mumkin.

Misol: /998\d{9}/ — anchorsiz pattern

Kirish raqam	Mos keladimi?	Nima uchun?
`998901234567`	✓	To'g'ri
`998901234567qo'shimcha`	✓ ← xato!	Oxiridagi belgilar e'tiborga olinmaydi
`prefix998901234567`	✓ ← xato!	Oldingi belgilar e'tiborga olinmaydi
`998901234567890`	✓ ← xato!	15 xonali raqam ham mos keladi

Misol: /^998\d{9}$/ — to'g'ri, ^ va $ bilan

Kirish raqam	Mos keladimi?	Nima uchun?
`998901234567`	✓	To'g'ri — aniq 12 ta belgi
`998901234567qo'shimcha`	✗	`$` oxirni tekshiradi
`prefix998901234567`	✗	`^` boshni tekshiradi
`998901234567890`	✗	12 ta belgidan ortiq — mos kelmaydi

Telefon raqamlarida ^ va $ doim ishlatish shart. Anchorsiz pattern kutilmagan raqamlarga ham mos kelishi mumkin.

`()` — almashtirish uchun guruh

Agar raqamni qayta yozmoqchi ($1, 998$1 va h.k.) bo'lsangiz, pattern'da guruh () bo'lishi shart. Bir xil pattern guruhlari ikkala almashtirishda (rewrite_trunk va rewrite_cdr) bir xilda ishlaydi. Aks holda $1 bo'sh bo'ladi.

Misol: kiritilgan 0901234567 — trunkka 9 xonalik (901234567), tarixga to'liq (998901234567)

❌ Xato:  /^0\d{9}$/   → rewrite_trunk: $1
          $1 guruhi yo'q → natija bo'sh  ← noto'g'ri!

✓ To'g'ri: /^0(\d{9})$/ → rewrite_trunk: $1     → "901234567"
                          rewrite_cdr:   998$1  → "998901234567"

Almashtirish kerak bo'lmasa (raqam o'zgarishsiz ketsa), guruh shart emas — almashtirish maydonlarini $1 qilib qoldiring.

Regex va almashtirish qoidalari

Pattern har doim / belgilari ichida yoziladi: /pattern/

Belgi	Nima qiladi	Misol pattern	Nima mos keladi
`^`	Satr boshidan boshlanishi	`/^998/`	`998901234567` — ha
`$`	Satr oxiri bilan tugashi	`/\d{9}$/`	9 raqam bilan tugaydi
`^` + `$`	Aniq shu format (boshqa belgi yo'q)	`/^\d{12}$/`	Faqat 12 xonali raqam
`\d`	Istalgan bitta raqam (0–9)	`/\d/`	`0`, `5`, `9`
`\d{n}`	Aniq n ta raqam	`/\d{9}/`	9 xonali istalgan raqam
`()`	Guruh — almashtirish'da `$1`, `$2` sifatida olinadi	`/^0(\d+)$/`	`0901...` → guruh `901...`
`?`	Oldingi belgi bo'lishi ham, bo'lmasligi ham mumkin	`/^\+?998/`	`+998...` ham, `998...` ham
`(a\|b)`	a yoki b	`/(90\|91)\d{7}/`	`90` yoki `91` bilan boshlanadi
`.+`	Istalgan raqam (kamida 1 belgi)	`/^(.+)$/`	Barcha raqamlar — catch-all sifatida ishlatish tavsiya etiladi
`.*`	Istalgan raqam (bo'sh satr ham mos keladi)	`/.*/`	Barcha raqamlar — ⚠️ almashtirishda ikki marta match berishi mumkin

Almashtirish (rewrite) belgilari

Quyidagi belgilar rewrite_trunk va rewrite_cdr maydonlariga bir xil tarzda qo'llaniladi.

Belgi	Nima	Misol
`$1`	Patternning 1-guruhi `(...)`	`/^0(\d+)$/` → `998$1`
`$2`	Patternning 2-guruhi	`/^(\d{3})(\d+)$/` → `$1-$2`
`$1`	Guruh bo'lmasa — raqam o'zgarishsiz	`/^998\d{9}$/` → `$1`

Raqamni o'zgartirmasdan yuborish uchun almashtirish maydoniga $1 yozing yoki bo'sh qoldiring. Buni har bir maydon (trunk va CDR) uchun alohida boshqarish mumkin.

Misollar

Trunk 9 xonali raqamni qabul qiladi degan taxminda — pattern'ga 9 xonali qismni guruhga oladi ((...)), so'ng rewrite_trunk = $1 (trunkka 9 xonalik chiqadi), rewrite_cdr = 998$1 (tarixga to'liq xalqaro format yoziladi).

Catch-all pattern: barcha raqamlarni ushlab qolish uchun /^(.+)$/ dan foydalaning. /.*/ dan farqli ravishda bo'sh satrni ikkinchi marta match qilmaydi — almashtirish to'g'ri ishlaydi.

Vaziyat	Foydalanuvchilar	Regex pattern	Trunk uchun	CDR uchun	Chiquvchi yo'nalishlar
Local format (`0XXX…`) — trunkka 9 xonalik	Barchasi	`/^0(\d{9})$/`	`$1`	`998$1`	`[ucell-trunk, beeline-trunk]`
Xalqaro format (`998XXX…`) — trunkka 9 xonalik	Barchasi	`/^998(\d{9})$/`	`$1`	`998$1`	`[mobile-trunk]`
`+998…` ham, `998…` ham qo'llab-quvvatlanadi	Barchasi	`/^\+?998(\d{9})$/`	`$1`	`998$1`	`[mobile-trunk]`
Beeline mobil (`90`, `91`) — alohida trunk	`[101, 102]`	`/^998(9[01]\d{7})$/`	`$1`	`998$1`	`[beeline-trunk]`
Shahar raqamlari (`71`) — IP-telefoniya trunk	Barchasi	`/^998(71\d{7})$/`	`$1`	`998$1`	`[city-trunk]`
Xorijiy chiquvchi — trunkka `00` prefiks	`[201, 202]`	`/^(?:00\|\+)?(\d{6,})$/`	`00$1`	`$1`	`[international-trunk]`
Yukni teng taqsimlash, hech narsani o'zgartirmaslik	Barchasi	`/^(.+)$/`	`$1`	`$1`	`[trunk-1, trunk-2, trunk-3]`

Eslatmalar

Qoidalar tartib raqami bo'yicha tekshiriladi — aniqroq qoidalarni kichikroq tartib raqami bilan joylashtiring (masalan: aniq raqam → tartib 1, umumiy qoida → tartib 10).
Foydalanuvchi bir nechta qoidaning Foydalanuvchilar ro'yxatida bo'lishi mumkin — faqat birinchi mos kelgani ishlatiladi.
Chiquvchi yo'nalishlar da bir nechta trunk ko'rsatilsa, har bir qo'ng'iroqda tasodifiy biri tanlanadi — bu yukni teng taqsimlash imkonini beradi.
Barcha qoidalar bitta so'rovda saqlanadi (massiv sifatida). Saqlashda eski barcha qoidalar o'chiriladi va yangilari yoziladi.
Qoidalar ro'yxati bo'sh yuborilsa — barcha qoidalar o'chib, chiquvchi qo'ng'iroqlar to'xtatiladi.

Regexlarni sinash

regex101.com — Regex patternlarini onlayn sinash uchun. PHP rejimini tanlang va "Substitution" bo'limida almashtirish natijasini ham sinab ko'ring.

Navbat

(Queue) Kiruvchi qo'ng'iroqlarni operatorlar o'rtasida navbat asosida taqsimlash

Sahifa bo'limlari

Bu nima?
Bu nima uchun kerak?
Maydonlar
Qanday ishlaydi?
Nima uchun ^, $ va () kerak?
- ^ va $ — chegara belgilari
- () — almashtirish uchun guruh
Regex va almashtirish qoidalari
- Almashtirish (rewrite) belgilari
Misollar
Eslatmalar
Regexlarni sinash